محمد حسين مختارى مازندرانى

48

فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى )

اصل اباحه هرگاه در حليّت يا حرمت چيزى ترديد نماييم . مطابق اين اصل حمل بر حليّت مىشود . براى مثال ، زمانى كه در مورد حليت گوشت حيوانى با علم به قبول تذكيه آن ، شك شود ، طبق اصل اباحه ، بر حليت آن حكم مىگردد . لازم به يادآورى است ، اصل اباحه با اصل برائت متفاوت است ، زيرا اصل اباحه ناظر به واقع بوده و از احكام واقعى به‌شمار مىرود ، ولى اصل برائت چنين نيست ، افزون بر اينكه اصل اباحه يك اصل عقلى است ، در حالى كه برائت هم مىتواند شرعى باشد و هم عقلى ، گذشته از اينكه اصل اباحه بر خلاف اصل برائت در جهت شناخت حكم يك موضوعى به‌كار مىرود . اصل احتياط ( اشتغال ) اصل احتياط آن است كه اجراى آن باعث ايمنى از عقاب مىباشد و مورد آن در وقتى است كه نوع تكليف معلوم باشد ، مانند علم به وجوب نماز ، منتها بين دو امر متباين مردّد است از قبيل نماز ظهر و جمعه در روز جمعه و يا نماز قصر و اتمام و امثال آن . به اين ترتيب اصل اشتغال داراى سه ركن اساسى مىباشد :